του Γιαννάκη Λ. Ομήρου
Προέδρου Κ.Σ. ΕΔΕΚ

Δύο σημαντικά στοιχεία αναδείχθηκαν σε ότι αφορά το Κυπριακό από τις τοποθετήσεις των Πρωθυπουργών Ελλάδας  και Τουρκίας κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του τελευταίου στην Αθήνα.

Το πρώτο αφορά τις εγγυήσεις. Σαφής και κατηγορηματική η θέση του Γιώργου Παπανδρέου ότι το καθεστώς των εγγυήσεων θα πρέπει να τερματιστεί. Με το ακλόνητο μάλιστα επιχείρημα ότι οι αναχρονιστικές εγγυήσεις του 1960 υπήρξαν η γενεσιουργός αιτία του Κυπριακού προβλήματος.

Το δεύτερο στοιχείο προέκυψε από την επαναληφθείσα πρόταση του Τούρκου Πρωθυπουργού για σύγκληση πολυμερούς Διάσκεψης για το Κυπριακό. Η πρόταση για τη σύνθεση της είναι αποκαλυπτική των τουρκικών σχεδιασμών. Οι δύο Κοινότητες, οι 3 εγγυήτριες Δυνάμεις, ο ΟΗΕ,  η Ε.Ε. και οι ΗΠΑ.

Σε ότι αφορά τις εγγυήσεις θα πρέπει οριστικά και αμετάκλητα να τεθεί από Ελλάδα και Κύπρο η κατάργηση τους ως προϋπόθεση «εκ των ων ουκ άνευ» για τη λύση του Κυπριακού. Το νομικό σχήμα όπου συγκεκριμένα κράτη αναλάμβαναν το ρόλο των εγγυητριών δυνάμεων έχει περιέλθει σε απόλυτη αχρησία από τη δεκαετία του 1960 και σε ουσιαστική αχρησία από το 1945.

Στην πραγματικότητα μετά το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ο θεσμός των Συνθηκών Εγγυήσεως, μέσω των οποίων ένα ή περισσότερα κράτη εγγυώνται το εδαφικό ή νομικό καθεστώς ενός τρίτου κράτους έχει εφαρμοστεί μόνο μία φορά, στην περίπτωση της Κύπρου με τη Συνθήκη Εγγυήσεως του 1960.

Η εξέλιξη του Διεθνούς Δικαίου και της ισότητας μεταξύ κρατών έθεσε στο περιθώριο της ιστορίας τέτοιες ρυθμίσεις υπονομευτικές της κυριαρχίας τους.

Σε ότι αφορά τη «Διεθνή Διάσκεψη» που προτείνει ο Ερτογάν άμεση πρέπει να είναι η απόρριψη της από Κύπρο και Ελλάδα. Η φόρμουλα αυτή θεωρείται ήδη και από τρίτους –ΗΠΑ και Βρετανία που την προωθούν στο παρασκήνιο- ως καλή και αποτελεσματική μέθοδος γρήγορης επίλυσης του Κυπριακού, παράκαμψης του Έρογλου και άμεσης εμπλοκής του Ερτογάν. Πέραν του ότι η προτεινόμενη σύνθεση καταργεί την Κυπριακή Δημοκρατία και αναβαθμίζει το ψευδοκράτος σε οντότητα διεθνούς υπόστασης μια τέτοια Διεθνής Διάσκεψη θα λειτουργήσει ως μέθοδος επιβολής λύσης άδικης και ετεροβαρούς σε μια συγκυρία που αναμφίβολα είναι η χειρότερη για την Ε/Κ πλευρά από το 1974.

Ίσως αντιλεχθεί ότι  Διεθνή Διάσκεψη ζητούσαμε τα πρώτα χρόνια μετά την Τουρκική εισβολή του 1974. Ορθόν. Ποιες ήταν όμως οι συνθήκες διεθνώς εκείνη την εποχή; Πανίσχυρη Σοβιετική Ένωση, διπολισμός, ισχυρό Κίνημα των Αδεσμεύτων και Γενική Γραμματεία των Ηνωμένων Εθνών που δεν βρισκόταν υπό τον ασφυκτικό έλεγχο του Αμερικανοβρετανικού παράγοντα. Άρα εξαιρετικά ευνοϊκότερες συνθήκες σε σύγκριση με τη νέα σημερινή «νέα τάξη πραγμάτων» με καταρρεύσαντα  τον Ανατολικό Συνασπισμό, με ανίσχυρο έως ανύπαρκτο τον κόσμο των Αδεσμεύτων, με αναβαθμισμένη την Τουρκία, με αποδυναμωμένη την Ελλάδα λόγω οικονομικής κρίσης και με σαφώς διαφοροποιημένη την στάση του διεθνούς και του ευρωπαϊκού παράγοντα έναντι της Ε/Κ πλευράς, λόγω της απόρριψης του Σχεδίου Ανάν στο δημοψήφισμα, αλλά και της σφοδρής επιθυμίας ΗΠΑ και Βρετανίας κυρίως, για ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε.

Η απόρριψη της πρότασης Ερτογάν θα πρέπει να είναι απόλυτη και κατηγορηματική. Δεδομένου ότι θα αποτελέσει συγκεκαλυμμένη επιδιαιτησία και θα εμπεριέχει τη λογική του χρονοδιαγράμματος δεν συζητείται «Διεθνής» ή «Πολυμερής» Διάσκεψη. Πολύ περισσότερο που θα σημαίνει κατάργηση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

19.5.2010