Του Γιαννάκη Λ. Ομήρου
Προέδρου Κ.Σ. ΕΔΕΚ

Στα 40 χρόνια της ιστορίας της η ΕΔΕΚ απευθύνθηκε στον Κυπριακό λαό με τρόπο υπεύθυνο. Με ξεκάθαρες θέσεις. Με σαφείς και συγκεκριμένες προτάσεις. Στα 40 χρόνια της ιστορίας της, η ΕΔΕΚ λειτουργεί με ένα και μοναδικό κριτήριο. Το συμφέρον της Κύπρου και του λαού μας.

Οι αποφάσεις μας ήταν και είναι πάντα βασισμένες στην εξυπηρέτηση του μέγιστου εθνικού στόχου για μια δημοκρατική λειτουργική και βιώσιμη λύση του Κυπριακού. Μια λύση που να κατοχυρώνει για όλους τους νόμιμους κατοίκους της Κυπριακής Δημοκρατίας, την απόλαυση, χωρίς διακρίσεις, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελευθεριών.

Σε αυτό το πλαίσιο στηρίξαμε την υποψηφιότητα του Προέδρου Χριστόφια στο δεύτερο γύρο των Προεδρικών εκλογών. Με βάση συγκεκριμένες γραπτές δεσμεύσεις για τη λύση που επιδιώκουμε. Την προσπάθεια για αυτή τη λύση υπηρετούσε η συμμετοχή της ΕΔΕΚ στην Κυβέρνηση.

Δυστυχώς οι δεσμεύσεις δεν τηρήθηκαν. Και παρά τις συνεχείς μας εκκλήσεις, προσπάθειες και παραστάσεις για επανόρθωση πορείας, δεν υπήρξε καμιά ανταπόκριση.

Θέλω να υπενθυμίσω ότι παρά τη δική μας διαφορετική άποψη, όταν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αποφάσισε να συμμετάσχει σε απ’ ευθείας διαπραγματεύσεις, θεωρήσαμε ότι ήταν πολιτικό και πατριωτικό μας χρέος να στηρίξουμε τον Πρόεδρο για να επιδιώξει λύση στη βάση αρχών όπως τις καθόρισε πριν και μετά τις Προεδρικές Εκλογές.

Κατά την έναρξη των διαπραγματεύσεων υποδείξαμε και ζητήσαμε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να απαιτήσει την κατά προτεραιότητα συζήτηση των κεφαλαιώδους σημασίας πτυχών του Κυπριακού όπως είναι το περιουσιακό, το εδαφικό, το θέμα της ασφάλειας και των εγγυήσεων, της αποχώρησης των στρατευμάτων και των εποίκων. Για να υποχρεωθεί η τουρκική πλευρά να τοποθετηθεί επί της ουσίας του Κυπριακού.

Αντί τούτου επελέγη η ζημιογόνος τακτική της επί δεκαοκτάμηνον μονοπωλιακής συζήτησης του κεφαλαίου της διακυβέρνησης και της κατανομής των εξουσιών. Ένα κεφάλαιο στο οποίο η τουρκική πλευρά έχει μόνο να πάρει, χωρίς να προβεί σε καμιά παραχώρηση στα ουσιαστικά ζητήματα του Κυπριακού προβλήματος.

Για 18 μήνες ζητούμε επίμονα την αναδιαμόρφωση της στρατηγικής και της τακτικής μας στις διαπραγματεύσεις. Εις μάτην. Οι θέσεις, τα αιτήματα, οι παραστάσεις μας, οι δηλώσεις μας, τα έγγραφα που καταθέτουμε στο Εθνικό συμβούλιο αγνοούνται.

Στο ανακοινωθέν της 23ης Μαΐου του 2008 περιλήφθηκε πρόνοια για «συνεταιρισμό δύο συνιστώντων κρατών». Υποδείξαμε την ανάγκη ανατροπής αυτής της διατύπωσης. Δεν είναι αρκετό να γίνεται προσπάθεια μη συμπερίληψης της σε ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Όμως στις απ’ ευθείας διαπραγματεύσεις υπήρξαν αναιτιολόγητα και μονομερείς υποχωρήσεις τις οποίες ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ονόμασε γενναιόδωρες προσφορές. Αναμένοντας ματαίως «αντίδωρα» από την τουρκική πλευρά.

Είναι γνωστή η διαφωνία μας με τις δικές μας προτάσεις –μονομερείς παραχωρήσεις για εκ περιτροπής προεδρία και παραμονή 50 χιλιάδων εποίκων. Για τις οποίες ούτε ρωτηθήκαμε, ούτε δώσαμε οποιανδήποτε συγκατάθεση. Με τις οποίες διαφωνήσαμε από την πρώτη στιγμή ζητώντας την απόσυρση τους.

Η κατάθεση του τουρκικού συνομοσπονδιακού εγγράφου 18 ολόκληρους μήνες μετά την έναρξη των διαπραγματεύσεων, για τις οποίες υποτίθεται ότι υπήρξε συμφωνημένη βάση ως προς τη μορφή της λύσης, επιβεβαίωσε την ορθότητα της θέσης που εξ αρχής είχαμε καταθέσει για την ανάγκη σαφούς και μη επιδεχόμενου αμφισβήτησης πλαισίου λύσης και γεφύρωσης των χασμάτων επί των ουσιωδών πτυχών του Κυπριακού. Ετσι όπως ακριβώς προέβλεπε η συμφωνία της 8ης Ιουλίου και η επιστολή Γκαμπάρι.

Η πρόσφατη επίσκεψη του Γ.Γ. του ΟΗΕ αντιμετωπίστηκε λανθασμένα.
Ο απολογισμός της επίσκεψης του Γ.Γ. είναι σαφώς αρνητικός. Εξέπεμψε μία εικόνα ότι τα Ηνωμένα Έθνη αντιμετωπίζουν το παράνομο μόρφωμα στα κατεχόμενα ως  ισότιμο της Κυπριακής Δημοκρατίας με σαφή παραβίαση των ψηφισμάτων 541 και 550.

Στους 18 μήνες που πέρασαν από την έναρξη των απ’ ευθείας διαπραγματεύσεων επισημάναμε με παρρησία και αίσθημα ευθύνης τα προβλήματα και τους κινδύνους από λανθασμένους χειρισμούς και υποχωρήσεις. Προειδοποιήσαμε για το πού οδηγούν όλα αυτά. Καταθέσαμε στο Εθνικό Συμβούλιο συγκεκριμένες προτάσεις και πολυσέλιδα έγγραφα. Ζητήσαμε απόσυρση των μονομερών παραχωρήσεων και άμεση αναδιαμόρφωση στρατηγικής.

Οι εισηγήσεις και οι προτάσεις μας απορρίφθηκαν επανειλημμένα.

Είναι εθνική ανάγκη να αλλάξουμε στρατηγική και τακτική. Τώρα.
Η αποχώρηση μας από το Κυβερνητικό σχήμα ήταν πράξη ευθύνης.
Δεν μπορούμε να συμπράξουμε σε υποχωρήσεις που είναι απαράδεκτες.
Δεν μπορούμε να συνυπογράψουμε μια στρατηγική που είναι ζημιογόνα.
Δεν μπορούμε να συμμετέχουμε σε μια πορεία που οδηγεί σε αδιέξοδο, ούτε να κρυφτούμε πίσω από αυτό.

 Είμαστε αποφασισμένοι να συνεχίσουμε αταλάντευτα. Με ευθύνη, με σοβαρότητα με  συνέπεια και σωφροσύνη.

Με πίστη στις αρχές και τις ιδέες μας.
Με ειλικρίνεια και υπευθυνότητα.
Με κριτήριο το συμφέρον της Κύπρου και του λαού μας.
Πάνω απ’ όλα η Κύπρος και η φυσική και εθνική επιβίωση του Κυπριακού Ελληνισμού.